Zorgpad
Eierstokkanker
Eierstokkanker is kanker in één of beide eierstokken. Globaal zijn er drie vormen van eierstokkanker:
- Epitheliale eierstokkanker of adenocarcinoom: een tumor die ontstaat uit epitheel. Dat is de buitenste laag cellen van de eierstok. 80 tot 90% van de kwaadaardige eierstoktumoren is een epitheliale eierstokkanker.
- Stromaceltumor: een tumor die ontstaat uit de laag weefsel waar de eicellen in liggen.
- Kiemceltumor: een tumor die ontstaat uit de kiemcellen. Dit zijn de onrijpe eicellen die in de eierstok liggen opgeslagen.
De oorzaak
De oorzaak
De oorzaak van eierstokkanker is niet bekend. Er zijn wel steeds meer aanwijzingen dat eierstokkanker ontstaat uit cellen afkomstig van de eileiders. Uit de statistiek blijkt dat eierstokkanker vaker voorkomt bij vrouwen die geen of weinig kinderen hebben gekregen. Eierstokkanker kan op alle leeftijden voorkomen, maar ontstaat meestal boven de 60 jaar. Ongeveer 10% van de vrouwen met eierstokkanker heeft de ziekte gekregen door een erfelijke aanleg.
De klachten
De klachten
In het begin van de ziekte zijn er geen of nauwelijks klachten. De klachten kunnen erg vaag zijn:
- Opgeblazen gevoel en dikker worden van de buik, door vocht in de buikholte (ascites)
- Vermindering van eetlust, misselijkheid
- Vaginaal bloedverlies (na de menopauze)
- Aandrang tot plassen
- Klachten van verstopping
- Vage buikpijn
- Vermoeidheid
- Gewichtsverlies
De diagnose
De diagnose
Heeft uw huisarts u doorverwezen naar de gynaecoloog? Dan onderzoekt de gynaecoloog u om de oorzaak van uw klachten te vinden. Tijdens het onderzoek kan de gynaecoloog een inwendige echo maken, uw vagina en baarmoedermond bekijken met een speculum (eendenbek) en met de vingers uw baarmoeder en eierstokken onderzoeken.
Vermoedt de gynaecoloog dat u eierstokkanker heeft? Dan zijn extra onderzoeken nodig, zoals bloedonderzoek en een CT-scan. Als de uitslagen bekend zijn, bespreekt de gynaecoloog met u of verder onderzoek nodig is. Soms wordt een klein stukje weefsel weggenomen voor onderzoek. Dit noemen we een biopt. Ook kan een kijkoperatie nodig zijn om weefsel af te nemen. Dit weefsel wordt in het laboratorium onderzocht om vast te stellen of er sprake is van kanker.De behandeling
De behandeling
Als de diagnose eierstokkanker wordt bevestigd, dan bestaat de behandeling uit een stadiëringsoperatie of uit een combinatie van een debulkingsoperatie en chemotherapie.
Eierstokkanker geeft meestal pas in een later stadium klachten. Meer dan 75% van de vrouwen heeft uitzaaiingen als ze de diagnose krijgen. De therapie bestaat dan uit een operatie in combinatie met chemotherapie. Soms wordt er voor gekozen om eerst drie kuren chemotherapie te geven gevolgd door een debulkingsoperatie en nog aanvullende kuren chemotherapie. Soms wordt er eerst geopereerd waarna de operatie gevolgd wordt door zes chemokuren.Stadiëringsoperatie
Tijdens de operatie onderzoekt de arts hoe ver de eierstokkanker zich heeft verspreid. Dit noemen we het stadium van de kanker. Afhankelijk van wat de arts tijdens de operatie ziet, kunnen bepaalde organen en weefsels worden verwijderd. Bijvoorbeeld de baarmoeder, beide eierstokken, lymfeklieren in het bekken en langs de grote lichaamsslagader of het vetschort. Dit is een laag vetweefsel die over de organen in uw buik ligt. De arts neemt ook op verschillende plaatsen in uw buik kleine stukjes weefsel weg. Dit noemen we biopten. Deze worden in het laboratorium onderzocht op kankercellen.
Of u na de operatie nog een behandeling nodig heeft, hangt af van de uitslagen van het weefselonderzoek en het stadium van de kanker. Is de kanker beperkt tot de eierstokken en zijn er geen uitzaaiingen? Dan is chemotherapie soms niet nodig. Zijn er ook kankercellen buiten de eierstokken gevonden? Dan is meestal een behandeling met chemotherapie nodig. De arts bespreekt de uitslagen met u en legt uit welke behandeling in uw situatie het beste is.Debulkingsoperatie
Wanneer bij het vooronderzoek duidelijk blijkt dat het kankerweefsel ook buiten de eierstokken zit, proberen we dat weg te nemen. Het kan zijn dat we starten met een operatie of een operatie plannen na drie chemokuren. Tijdens de operatie verwijderen we alle zichtbare kanker, de beide eierstokken, de baarmoeder, het vetschort en soms zelfs een stuk darm of ander orgaan als de kanker hier aanwezig is. Hierdoor kan het voorkomen dat u (tijdelijk) een stoma krijgt.
Soms wordt pas tijdens de operatie duidelijk dat het tumorweefsel te groot is om weg te halen. Dan wordt de operatie gestopt. Als u nog niet voorbehandeld bent met chemotherapie, dan beoordelen we na drie chemokuren of het alsnog lukt om bij een operatie alle kanker weg te halen.Chemospoelingen tijdens de operatie (HIPEC)
Sommige vrouwen komen in aanmerking voor het spoelen met een verwarmde chemotherapie tijdens de debulkingsoperatie. Dit noemen we HIPEC. HIPEC staat voor Hypertherme Intraperitoneale Chemotherapie. Deze behandeling kan niet plaatsvinden in het Albert Schweitzer Ziekenhuis. Tijdens het spreekuur zullen we met u bespreken of u voor de behandeling in aanmerking komt. U wordt dan naar het Erasmus MC verwezen.