Zorgpad
Chronische lymfatische leukemie (CLL)
Chronische lymfatische leukemie (CLL) is een vorm van bloedkanker. Bij deze ziekte maakt het lichaam te veel afwijkende lymfocyten aan. Dit zijn witte bloedcellen die normaal helpen om uw lichaam te beschermen tegen virussen en bacteriën. Bij CLL werken deze cellen niet goed. Ze hopen zich op in het bloed, het beenmerg en de lymfeklieren. Hierdoor kunt u klachten krijgen, zoals vermoeidheid, nachtzweten, koorts, opgezette lymfeklieren en blauwe plekken of bloeduitstortingen. CLL is een chronische ziekte. Dit betekent dat de ziekte lange tijd aanwezig blijft. Veel mensen kunnen er jarenlang of zelfs tientallen jaren mee leven.
Niet iedereen met CLL heeft meteen een behandeling nodig. Sommige patiënten hebben bij de diagnose al klachten waarvoor behandeling nodig is. Andere patiënten hebben weinig of geen klachten en hoeven soms nooit behandeld te worden. Een behandeling is meestal niet bedoeld om de ziekte te genezen. Het doel is om de ziekte onder controle te houden en klachten te verminderen.
Het Albert Schweitzer ziekenhuis heeft zich gespecialiseerd in de behandeling van CLL en is om die reden ook als expertisecentrum opgenomen in het STZ zorgregister.
Onderzoeken
Hoe stellen we de diagnose?
CLL wordt soms ontdekt doordat u klachten heeft, zoals vermoeidheid of opgezette lymfeklieren. Maar CLL wordt ook regelmatig bij toeval ontdekt. Bijvoorbeeld als uw bloed om een andere reden wordt onderzocht. Uit het bloedonderzoek blijkt dan dat u te veel witte bloedcellen heeft.
Bloedonderzoek
Als u te veel witte bloedcellen heeft, doen we een speciaal bloedonderzoek. Dit heet immunofenotypering. Met dit onderzoek bekijken we welke soorten witte bloedcellen in uw bloed aanwezig zijn. Zo kunnen we vaststellen of u CLL heeft.
Onderzoek van een lymfeklier
Soms zijn uw bloedwaarden normaal, maar heeft u wel opgezette lymfeklieren. Dan kan het nodig zijn om een stukje weefsel uit een lymfeklier te onderzoeken. Dit heet een biopsie. De arts haalt een klein stukje weefsel uit de lymfeklier. Dit gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving, op de afdeling radiologie of chirurgie. Het weefsel wordt daarna op de afdeling pathologie onder een microscoop onderzocht. Het duurt vaak ongeveer een week voordat de uitslag bekend is. Met dit onderzoek kunnen we vaststellen of u CLL heeft of een andere vorm van leukemie of lymfeklierkanker.
Behandeling
Welke mogelijkheden heb ik?
Als u een behandeling voor chronische lymfatische leukemie nodig heeft, doen we eerst een aantal extra onderzoeken. Vaak zijn dit bloedonderzoeken en röntgenfoto's. Met de uitslagen bepalen we welke behandeling het beste bij u past. De keuze voor een behandeling hangt ook af van uw leeftijd, uw conditie en eventuele andere ziekten.
Uw arts bespreekt uw situatie met een team van specialisten. Dit gebeurt tijdens een multidisciplinair overleg. Aan dit overleg doen verschillende deskundigen mee, zoals hematologen, laboratoriumspecialisten, radiologen en een specialist van het Erasmus MC. Samen bekijken zij welke behandeling het meest geschikt is voor u. Uw arts bespreekt daarna de mogelijkheden met u. U beslist samen met uw arts welke behandeling u krijgt.Nieuwe geneesmiddelen
Welke behandelingen zijn er?
De behandeling van chronische lymfatische leukemie is de afgelopen jaren sterk veranderd. Er zijn nieuwe medicijnen ontwikkeld die de ziekte beter kunnen behandelen. Een mogelijke behandeling is een combinatie van chemotherapie en immuuntherapie.
- Chemotherapie krijgt u als tabletten of via een infuus.
- Immuuntherapie helpt uw afweersysteem om de kankercellen aan te pakken. U kunt deze behandeling via een infuus krijgen op de oncologische dagbehandeling, afdeling F3.
Er zijn ook andere medicijnen beschikbaar. Uw arts bespreekt met u welke behandeling het beste bij uw situatie past.
Onderzoek naar nieuwe medicijnen
Er worden steeds nieuwe medicijnen ontwikkeld om CLL beter te behandelen en bijwerkingen te verminderen. Deze medicijnen worden onderzocht in wetenschappelijke studies. Het Albert Schweitzer ziekenhuis speelt een belangrijke rol bij onderzoek naar nieuwe behandelingen voor CLL, zowel in Nederland als daarbuiten. Het kan daarom zijn dat uw arts u vraagt om mee te doen aan een onderzoek naar nieuwe medicijnen. U beslist zelf of u hieraan wilt deelnemen.
Prognose
Welke vooruitzichten heb ik?
CLL is een ziekte die met de gebruikelijke medicijnen meestal niet te genezen is. Wel kunnen behandelingen de ziekte vaak goed onder controle houden. Veel mensen met CLL leven nog jarenlang of zelfs tientallen jaren met de ziekte. Vaak kunnen zij hun gewone dagelijkse leven blijven leiden. Niet iedereen met CLL heeft een behandeling nodig. Dit verschilt per persoon. Ongeveer een derde van de patiënten heeft direct een behandeling nodig. Ongeveer een derde krijgt pas later een behandeling. Ongeveer een derde heeft nooit een behandeling nodig.
Uw arts houdt de ziekte goed in de gaten en bespreekt met u of en wanneer een behandeling nodig is.Ons team
Welke zorg bieden wij?
In het begin wordt u begeleid door uw eigen arts of een verpleegkundig specialist hematologie. Heeft u een behandeling nodig? Dan krijgt u ook begeleiding van onze oncologieverpleegkundigen. Dit gebeurt op de oncologische dagbehandeling (afdeling F3) en op de polikliniek. Tijdens uw behandeling houdt u contact met uw hematoloog en/of verpleegkundig specialist. Zij volgen hoe het met u gaat en beantwoorden uw vragen.
Heeft u extra ondersteuning nodig? Dan kunt u ook begeleiding krijgen van andere zorgverleners, zoals een fysiotherapeut, revalidatiespecialist, diëtist of een medewerker van het Psychomedisch Centrum.
Ook verwijzen wij graag naar de website van de patiëntenvereniging Hematon voor meer informatie over chronische lymfatische leukemie.