Maatregelen en veelgestelde vragen rondom corona. Meer informatie

Zorgpad

Pijn bij het vrijen (dyspareunie)

Dyspareunie is aanhoudende of terugkerende pijn bij het vrijen.

U bent nu hier

HomepageBekkenbodemcentrumAandoeningenSeksuele problemenPijn bij het vrijen (dyspareunie)
  1. Aandoening

    Pijn bij het vrijen komt vooral bij vrouwen voor

    Pijn bij het vrijen is een klacht die voornamelijk bij vrouwen voorkomt. Meestal gaat het om pijn bij de geslachtsgemeenschap, maar ook andere manieren van vrijen kunnen pijnlijk zijn. Sommige vrouwen voelen de pijn in hun schaamlippen of clitoris, anderen bij de ingang van de vagina of juist dieper in de vagina. De aanleiding kan zowel lichamelijk als psychisch zijn of een combinatie van beide.
     
    Mogelijke lichamelijke oorzaken voor de pijn zijn:
    • Een aandoening, zoals een infectie of ontsteking aan de schaamlippen, aandoeningen van de vagina, baarmoeder of eierstokken;
    • Een seksueel overdraagbare aandoening (een SOA);
    • Te strakke hechting of littekenweefsel na de bevalling;
    • Kloofjes en scheurtjes in en rond de vagina;
    • Een naar achteren gebogen en gekantelde vagina (doorstootpijn).
    • Een verzakking van de baarmoeder
    Onvoldoende vochtigheid
    Sommige ziekten of handicaps kunnen ervoor zorgen dat de vagina niet vochtig genoeg wordt. Bijvoorbeeld suikerziekte, multiple sclerose, een beroerte of een dwarslaesie. Onvoldoende vochtigheid kan ook een gevolg zijn van een operatie aan de vagina of baarmoeder of bestraling van de vagina. In en na de overgang worden de schaamlippen dunner en droger. De vaginawand wordt droger en minder veerkrachtig. 
     
    Onprettige sekstechniek
    Pijn bij het vrijen kan ook het gevolg zijn van een verkeerde sekstechniek, bijvoorbeeld te harde of onhandige stimulatie van de clitoris. Misschien durft u geen aanwijzingen te geven aan uw partner. Toch is dat de beste manier: praat samen over jullie manier van vrijen en geef aan wanneer het vrijen pijnlijk wordt.
     
    Angst, schuldgevoelens of schaamte
    Er zijn ook niet-lichamelijke redenen die een plezierig seksleven in de weg staan. Angst- en schuldgevoelens kunnen ervoor zorgen dat u niet opgewonden wordt, waardoor uw vagina onvoldoende vochtig wordt. U bent bang dat geslachtsgemeenschap pijnlijk is. Angst- en schuldgevoelens kunnen een gevolg zijn van een negatieve ervaring, maar kunnen ook aanwezig zijn zonder negatieve ervaring.
     
    Onbewust zorgen deze gevoelens ervoor dat je geen zin hebt in seks. U kunt zich moeilijk ontspannen, u wordt niet opgewonden en uw vagina wordt niet vochtig. Anders gezegd: uw lichaam is niet klaar om te vrijen. Als u toch gaat vrijen, kan dat pijnlijk zijn, wat weer angst voor een nieuwe vrijpartij kan oproepen.  
  2. Onderzoeken

    Diagnose stellen

    Bespreek uw klachten met uw huisarts of specialist. Als het nodig is kan u doorverwezen worden naar het Bekkenbodemcentrum. 

    U wordt in eerste instantie onderzocht door een gynaecoloog-seksuoloog. In een eerste gesprek vraagt de gynaecoloog-seksuoloog naar uw klachten en bekijkt samen met u wat de oorzaken van uw problemen zijn. In een tweede gesprek wordt zo nodig (uitwendig) lichamelijk onderzoek verricht. De gynaecoloog-seksuoloog bespreekt met u de behandelmogelijkheden en eventuele medicatie. Veelal spelen verschillende oorzaken op elkaar in.

    Gespecialiseerd team
    Bij sommige patiënten is er aanwijzing voor een (bijkomende) seksuologische of fysiotherapeutische oorzaak van de klachten. Voor deze patiënten vindt maandelijks een multidisciplinair overleg (MDO) plaats van een specifiek geschoold team met daarin: een gynaecoloog-seksuoloog, een uroloog met seksuologische specialisatie, een klinisch psycholoog-seksuoloog en bekkenfysiotherapeut met aantekening seksuologie.

    Na uw toestemming wordt uw klacht in dit overleg besproken. Het doel van het multidisciplinaire overleg is ervoor te zorgen dat de patiënt naar de juiste plek wordt verwezen voor een oplossing van het probleem. Ook wordt in het overleg de voortgang in het behandeltraject besproken en kan dit traject zo nodig worden aangepast. 

    Een specialist kan u verwijzen naar:
    • De klinisch psycholoog-seksuoloog: Patiënten met seksuologische klachten, die samenhangen met medische factoren, kunnen voor psychologisch-seksuologische aspecten behandeld worden in ons ziekenhuis. Soms wordt er gekozen voor een eenmalige afspraak bij de klinisch psycholoog-seksuoloog voor een zogenoemd ‘indicatiegesprek’, zodat er gericht verwezen kan worden naar een andere zorgverlener. 
    • De bekkenfysiotherapeut met aantekening seksuologie: Als bij patiënten vermoed wordt dat de klachten veroorzaakt of onderhouden worden door bekkenbodemproblemen, kan de patiënt terecht in ons ziekenhuis. De aantekening in het register seksuologie NVVS verwijst naar de extra scholing die de bekkenfysiotherapeut heeft gehad en staat borg voor kwaliteit. 
  3. Behandeling

    Verschillende behandelmogelijkheden

    Wat kunt u zelf doen? 
    Pijn bij het vrijen is een klacht waar u iets aan kunt doen. Blijf er daarom niet mee rondlopen. Praat er in ieder geval met uw partner over. Wat kan er aan de hand zijn? Is er een lichamelijke oorzaak? Heeft het te maken met de overgang? Bent u ontevreden over uw relatie? Zoek samen naar mogelijke oorzaken en oplossingen. Afhankelijk van de oorzaak van uw klachten zijn er verschillende behandelmogelijkheden in het Bekkenbodemcentrum van het Albert Schweitzer ziekenhuis. 

    Behandeling door de klinisch psycholoog-seksuoloog
    De klinisch psycholoog-seksuoloog maakt samen met u en uw partner een inventarisatie van alle (zowel positieve als belemmerende) factoren die een mogelijke rol spelen. Vaak is zo’n analyse al zeer verhelderend. Uit deze analyse komen aanknopingspunten naar voren voor verandering. Meestal is een kortdurende behandeling voldoende. Soms blijkt dat een behandeling buiten het terrein van de ziekenhuispsycholoog ligt en wordt u verwezen naar een andere zorgverlener.

    Behandeling door de bekkenfysiotherapeut met aantekening seksuologie
    Het doel van de behandeling is zelfvertrouwen (her)vinden. Onderdelen van de behandeling zijn veelal:

    • Een uitgebreide intake: De bekkenfysiotherapeut zal uw klacht bespreken en navraag doen naar andere functies in het buik- en bekkengebied. Hierbij moet u denken aan vragen over plassen, ontlasten, chronische buik- en rugpijn. Tevens worden alle factoren besprokem die mee kunnen spelen om klachten te ontwikkelen en te onderhouden op zowel lichamelijk, psychisch als sociaal gebied.
    • Psycho-educatie: Hierbij zal een goede en begrijpelijke uitleg worden gegeven over voorwaarden voor pijnvrije seks. Het belang van intimiteit, seksuele verlangens en opwinding, veiligheid en communicatie. Hiermee krijgt u zicht op belemmerende factoren, zoals opvoeding, een nare ervaring uit het verleden,drukte en angst.
    • Kennis hebben van het eigen lijf: Meer kennis van en vertrouwen krijgen in het eigen lijf door uitleg met  anatomie-modellen, plaatmateriaal en websites.
    • Lichaamsbewustwording: Bij behandeling van seksuele stoornissen is de bewustwording van  lichaamsontspanning, buikademhaling en bekkenbodemspieren een essentieel onderdeel. Door een te hoge spierspanning in buik en bekkenbodem vermindert de doorbloeding in het bekken en de weefsels rond de vagina. Daardoor krijgen noodzakelijke seksuele reflexen geen of onvoldoende kans.
    • Soms kan er gebruik gemaakt worden van apparatuur zoals myofeedback of pelotte therapie.  
  4. Herstel

    Na de behandeling

    Seksuele problemen zijn ingrijpend voor u en uw partner. De behandeling zal met u, eventueel samen met uw partner, worden geëvalueerd. Afhankelijk van de hulpvraag zal bij onvoldoende resultaat de ingezette behandeling opnieuw worden besproken en zal afstemming van zorg plaatsvinden.

U bent nu hier

HomepageBekkenbodemcentrumAandoeningenSeksuele problemenPijn bij het vrijen (dyspareunie)
Naar boven

Bezoekt u een van onze locaties?

Vul voor uw komst deze vragenlijst in