'De opleiding tot tropenarts moet blijven'

10 februari 2018

De opleiding tot ‘Arts Internationale Gezondheidszorg en Tropengeneeskunde’, ofwel AIGT (vroeger ‘tropenarts’) mag niet verloren gaan. Dat zegt de Raad van Bestuur van het Albert Schweitzer ziekenhuis, in reactie op het steeds verder afnemen van het aantal opleidingsplaatsen.

Doordat de rijksoverheid niet meebetaalt aan deze medische vervolgopleiding – wat wel het geval is bij alle andere erkende medische specialisaties – komt de AIGT steeds meer in het nauw. “Wij zijn nu afhankelijk van ziekenhuizen die de opleiding een warm hart toedragen”, zegt arts-assistent Heleen Koudijs, die deels in het Albert Schweitzer ziekenhuis wordt opgeleid tot AIGT. “Daarnaast is er een eigen bijdrage nodig van elke arts-assistent in opleiding, van ongeveer 10.000 euro. Helaas zijn er steeds minder ziekenhuizen die de opleiding faciliteren. In de afgelopen jaren zijn er al vijf mee gestopt.”

Moreel verplicht
In het Albert Schweitzer ziekenhuis blijven de twee vaste AIGT-opleidingsplaatsen zonder meer overeind, stelt bestuursvoorzitter Peter van der Meer. Op dit moment zijn het er zelfs incidenteel drie. Van der Meer: “Dit zijn wij alleen al moreel verplicht aan de naamgever van ons ziekenhuis, de beroemdste tropenarts uit de geschiedenis. Hij is er het bewijs van hoe waardevol het is om armere landen ondersteuning te bieden uit solidariteit.”


AIGT’s in opleiding Heleen Koudijs (links) en Anne van der Breggen schenken een exemplaar van het boek 'Into the World' aan Peter van der Meer.

Efficiënt
Hoewel de opleiding tot AIGT in 2012 officieel door de KNMG werd erkend, vindt het rijk dat deze geen meerwaarde biedt voor de gezondheidszorg in Nederland. Van der Meer is het daar niet mee eens. “Ik vind het opleiden van een tropenarts een efficiënte manier van ontwikkelingssamenwerking. Je stopt één keer geld in een paar jaar opleiding, daarna brengt de medisch specialist de zorg in arme landen vele jaren lang naar een hoger niveau. En nog mooier: de meeste tropenartsen komen uiteindelijk terug naar Nederland om hier weer in de zorg te werken, met unieke ervaring. Wij hebben in ons ziekenhuis een aantal specialisten die daar het levende bewijs van zijn.”

Inventief
Koudijs bevestigt dat: “Een derde van ons komt uiteindelijk terug om als medisch specialist in Nederland aan de slag te gaan, een derde wordt huisarts en een derde gaat verder in de sociale geneeskunde of beleidsvoering in de zorg. Het werkt dus twee kanten op. Eerst zetten wij ons in voor betere zorg op mondiaal niveau, daarna brengen we kennis uit de praktijk terug. AIGT’s zijn praktische mensen met een gedegen klinische blik. Als je met weinig middelen veel moet doen, word je vanzelf inventief.”

Exportproduct
De opleiding tot AIGT is uniek in de wereld, betoogt Koudijs. “In andere landen zeggen ze tegen ons dat het een bijzonder exportproduct is. Maar onze overheid ziet het niet. Eerder hebben zelfs organisaties als Artsen Zonder Grenzen de opleiding financieel ondersteund, omdat zij het belang van de AIGT wel onderschrijven. Dat is de omgekeerde wereld, hun geld zou direct ten goede moeten komen aan acute hulp en zorg.” 

Brieven
Van der Meer heeft aan drie ministers – van Volksgezondheid, Onderwijs en Ontwikkelingssamenwerking – een verzoek gezonden om de beslissing te heroverwegen. Intussen laten de aankomend AIGT’s steeds luider van zich horen. Zij zijn een campagne gestart om bewustwording en draagvlak te creëren voor hun medische specialisatie. Die campagne speelt zich af rondom het boek ‘Into the World’.

Steun
Koudijs: “Via crowdfunding is geld ingezameld voor de druk. Het boek bundelt persoonlijke ervaringen van artsen en de kijk van vooraanstaande deskundigen op de rol en het belang van de AIGT in de wereldwijde gezondheidszorg.” Als dank voor de steun van het Albert Schweitzer ziekenhuis, reikten de AIGT’s in opleiding Heleen Koudijs en Anne van der Breggen een exemplaar van het boek uit aan Van der Meer.