Stemproblemen (Laryngologie)

De stem is een waardevol instrument waarmee u kunt praten, zingen en nog veel meer. Stemgeluid ontstaat doordat uitgeademde lucht door de stembanden in trilling wordt gebracht. Geluid ontstaat alleen wanneer beide stembanden goed gesloten tegen elkaar aanliggen. De toonhoogte verandert door de spanning te variëren van de stembanden en de spieren eromheen. De mondholte, lippen, tong, geven klank een dit geluid waardoor zingen en praten mogelijk is.

Enkele oorzaken van stemproblemen zijn: aangeboren afwijkingen, overbelasting, ontstekingen, een stilstaande stem band, kwaadaardigheid en irritatie door o.a. allergie, medicatie of brandend maagzuur.

Heeft u stemklachten als heesheid, schorheid of verlies van stem?
Via het Zorgplanbureau van de KNO (078- 6547100) wordt er een afspraak gemaakt met een van de KNO-artsen met als aandachtsgebied stemproblemen.

Na een uitgebreid gesprek met de KNO-arts, zal KNO-onderzoek plaatsvinden. Als dit nodig is zal de KNO-arts ook een stroboscopische opname van uw stembanden maken (stembandonderzoek).

Stroboscopie
De arts plaatst een kijker in de vorm van een smalle buis (scoop) in uw mond tot aan de achterkant van uw tong. De scoop komt niet verder in uw mond dan u zelf met uw tandenborstel komt. Door de speciale lamp en camera in de buis zijn de stembanden vergroot en vertraagd te zien op de monitor. U kunt na het onderzoek uw eigen stembanden samen met de arts bekijken.

Bij verreweg de meeste mensen lukt het om zonder verdoving het onderzoek uit te voeren. Een enkele keer is het nodig de keel te verdoven met een spray, die wat vies smaakt. Het voelt hierdoor soms alsof uw keel opgezwollen is, maar dit is niet het geval. Door de verdoving is uw keel tijdelijk ongevoelig. Om verslikken te voorkomen mag u gedurende een half uur na het onderzoek niets eten of drinken.

Behandeling
Nadat uw stembanden goed in beeld zijn gebracht bekijkt de kno-arts op basis van alle gegevens, wat voor u de beste behandeling is. Deze kan bestaan uit logopedie (adviezen en oefeningen), medicijnen, chirurgische behandeling of een combinatie hiervan. De arts bespreekt dit meestal direct met u.

• Logopedie
  Voor de behandeling van stemproblemen wordt vaak logopedie geadviseerd. De behandeling kan bij u in de buurt, maar ook in het ziekenhuis plaatsvinden. Op sommige locaties is de logopediste ook betrokken bij het stroboscopisch onderzoek. Zo kan de logopediste samen met de KNO-arts een goed beeld te krijgen van het stemprobleem om zo de beste behandeling te starten.
• Medicijnen
  Zoals in de inleiding besproken zijn infecties, allergie en maagzuur regelmatig een oorzaak voor stemproblemen. Vaak worden hiervoor dan ook medicijnen voorgeschreven. Het recept wat u krijgt kunt u bij uw eigen of de poliklinische ziekenhuisapotheek ophalen.
• Microlaryngoscopie (stembandoperatie)
  Microlaryngoscopie is een operatie waarbij uw stembanden worden bekeken en zo mogelijk behandeld. Om een goed zicht op het operatiegebied te krijgen, kan een KNO-arts gebruik maken van een operatiemicroscoop. Om met deze microscoop naar uw stembanden te kijken.
  
  Wanneer u slaapt, wordt uw hoofd zover mogelijk naar achteren gebogen. Daardoor komt de mondkeelholte ongeveer op één lijn met uw strottenhoofd en luchtpijp. Vervolgens wordt een buis in uw keel geschoven, net tot boven de stembanden. Nu kan de arts met een microscoop goed kijken naar uw stembanden. Mochten er afwijkingen gezien worden zoals stembandknobbeltjes of een poliepje dan worden deze met lange paktangetjes en kleine schaartjes direct verwijderd. Mocht er twijfel bestaan of het een goedaardige afwijking betreft dan zal er een klein biopt (“hapje”) genomen worden wat voor weefselonderzoek zal worden ingestuurd. De ingreep vindt plaats onder algehele narcose, duurt kort en is meestal niet pijnlijk.
  
  Wanneer er weefselonderzoek is verricht omdat de KNO-arts twijfelt of het een goedaardige of kwaadaardige afwijking betreft, dan krijgt u een afspraak na één week op de polikliniek. De KNO-arts vertelt u dan de resultaten van het weefselonderzoek en bespreekt het eventuele vervolgtraject met u.

Controle
Om het effect van de behandeling te beoordelen wordt er meestal een controle afspraak inclusief stroboscopie afgesproken. Zo kunt u het effect van de behandeling met de KNO-arts bespreken en zullen uw stembanden nogmaals worden bekeken.

In het Albert Schweitzer ziekenhuis wordt de laryngologie voornamelijk uitgevoerd door twee KNO-artsen: van der Drift en Friebel. Zij hebben hiervoor ook een nauwe samenwerking met de logopedisten op de verschillende locaties.

Meer informatie vindt u ook in de patiëntenfolder:

• Stembandonderzoek (Stroboscopie)