Herkent ú ernstige sepsis?

In de internationale campagne ‘Surviving Sepsis Campaign’ staat het voorkomen en behandelen van ernstige sepsis centraal. Om deze campagne in het Albert Schweitzer ziekenhuis vorm te geven, is een speciale multidisciplinaire werkgroep opgericht.

Jaarlijks overlijden in ons land naar schatting 3.500 patiënten ten gevolge van sepsis. Het aantal patiënten met ernstige sepsis en septische shock stijgt wereldwijd bovendien met 1-2% per jaar. Uit praktijkonderzoek blijkt dat sepsis moeilijk herkend wordt. En juist dat tijdsaspect is van belang, omdat een vroege herkenning van sepsis de kansen op een succesvolle behandeling vergroot.

Snel ingrijpen
In de zogenaamde ‘golden hours’ kan een beginnende infectie zich ontwikkelen tot een massale septische shock met multi-orgaanfalen ten gevolge van een overmatige cytokine gemedieerde immuunrespons. In dit continuüm van infectie, sepsis, ernstige sepsis tot en met septische shock daalt de overlevingskans progressief. Daarnaast stijgt de mortaliteit met 7% per uur bij vertraging in de toediening van adequate antibiotica. De kans op het ontwikkelen van multi-orgaanfalen zal toenemen wanneer een ernstige sepsis te laat wordt herkend en dus de behandeling te laat wordt geïnitieerd.

15 procent minder
Het doel van de internationale ‘Surviving Sepsis Campaign’ is om vóór december 2012 een mortaliteitsreductie van 15% te bereiken, ten aanzien van de ziekenhuissterfte aan ernstige sepsis en sterfte aan ernstige sepsis binnen 30 dagen na diagnose ernstige sepsis. Hiertoe is een internationale richtlijn opgesteld, met de best beschikbare evidence voor de behandeling van ernstige sepsis.
Sinds ruim een half jaar is er in het Albert Schweitzer ziekenhuis een werkgroep actief met als doel deze Surviving Sepsis Campaign te implementeren in het ziekenhuis. De werkgroep bestaat uit een intensivist, een SEH-arts, een psycholoog, een project- en communicatiemanager, twee IC/CC verpleegkundigen en één SEH/IC/CC verpleegkundige. Doel is om het inzicht in sepsis en de behandeling daarvan in het ziekenhuis te vergroten. Dat gebeurt onder andere door het organiseren van thema-avonden en het verstrekken van het nodige informatiemateriaal over de internationale richtlijn en de toepassing daarvan in het ziekenhuis.

Alles of niets
“In de richtlijn ‘Behandeling van ernstige sepsis’ (zie kader 2) wordt gebruik gemaakt van twee bundels: een resuscitatiebundel en managementbundel. Bij de behandeling van sepsis zijn weliswaar meer behandelingsaspecten aan de orde dan de tien bundelelementen die zijn aangegeven. Toch zijn deze elementen de rode draad in de behandelmethode. De leden van de werkgroep controleren de naleving van deze bundels door te beoordelen of alle handelingen van de bundel bij een patiënt zijn toegepast. Deze benadering is het meest succesvol gebleken als alle handelingen tegelijk worden toegepast - een ‘alles of niets’ strategie,” aldus Arjan van Gent, SEH-IC-CC verpleegkundige en lid van de werkgroep in het Albert Schweitzer ziekenhuis.

Herkennen en direct verwijzen
Ook de medici in de eerste lijnszorg kunnen een cruciale rol spelen om het behandeltraject zo snel mogelijk in gang te zetten. Hoe eerder immers de symptomen van sepsis herkend worden, hoe sneller de patiënt verwezen kan worden naar een behandelcentrum om daar direct behandeld te worden volgens de twee managementbundels. In bijgaande illustraties leest u meer over de symptomen en behandeling van sepsis.

Kijkt u hier voor meer informatie.

Kader 1

We spreken van ernstige sepsis als er ≥ 2 van deze symptomen bij de patiënt aanwezig zijn en als die gepaard gaan met  orgaandisfunctie en hypoperfusie.

Kader 2