Patiënten sneller hersteld na darmoperatie

Het Albert Schweitzer ziekenhuis deed samen met 25 andere ziekenhuizen mee aan een project om de zorg rond patiënten die een dikke darmoperatie ondergaan te verbeteren.

Resultaat: patiënten herstellen sneller en kunnen eerder met ontslag. De basis voor het verbeterproject is het Europese ERAS protocol. ERAS staat voor Enhanced Recovery After Surgery: versneld herstel na operatie. In dit kwaliteitsprogramma zijn achttien factoren, die een positieve invloed hebben op herstel na een darmoperatie, samengebracht.

Gemiddelde ligduur onder 7 dagen
Het ERAS-programma werd in 2006 een landelijk doorbraakproject van het CBO, het Kwaliteitsinstituut van de Gezondheidszorg. In eerste instantie startten er twaalf ziekenhuizen. Mei 2006 begon een tweede groep van veertien ziekenhuizen, waaronder het Albert Schweitzer ziekenhuis. Eind oktober evalueerde het Albert Schweitzer ziekenhuis het project. Chirurg en projectleider Rob Oostenbroek: “Wij hebben in die tijd 35 patiënten volgens ERAS geopereerd en tevens geregistreerd in een nationale database. Ons streven om tachtig procent van onze patiënten volgens ERAS te behandelen, hebben we niet gehaald. Maar we hebben ook alleen die mensen geregistreerd waarbij alle 18 elementen toegepast waren. Van alle patiënten die het ERAS-programma hebben gevolgd ligt de gemiddelde ligduur nu onder de zeven dagen en dat getal kan waarschijnlijk nog lager. Voorheen lagen mensen bijna veertien dagen in het ziekenhuis. “Maar”, zo benadrukt Rob, “doel is niet om dat getal lager te krijgen, maar om de patiënt zodanig te behandelen, dat die patiënt werkelijk eerder naar huis kan.”

Ommekeer
Terugkijkend op het project zegt dr. Oostenbroek: “Het aardige van dit project is dat de elementen van ERAS, zoals wel of geen maagsonde, wel of geen premedicatie, sneller mobiliseren, sneller eten, etc., etc., de afgelopen tien jaar altijd apart aan de orde zijn geweest. Maar op het moment dat in ERAS al die elementen samenkomen, maken we in chirurgisch Nederland eindelijk een ommekeer.

Wat is ERAS? ERAS is een kwaliteitsprogramma dat achttien handelingen beschrijft, die vóór, tijdens of na de operatie moeten worden toegepast. Alle factoren samen leiden tot een sneller herstel na een darmoperatie. Een aantal factoren zijn: * Geen darmreiniging voorafgaand aan de operatie, want dit is ongunstig voor het herstel na de operatie * Een zo klein mogelijk litteken, want hoe minder schade aan weefsel, des te sneller is het herstel * Optimale anesthesie (behoud van lichaamstemperatuur, minder vochttoediening, etc.) * Zo snel mogelijk weer eten, drinken en bewegen na de operatie